عشق و ازدواج

سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

آخرین مطالب

آرایش عروس

آرایش عروس یک از موضوع هایی است که در دنیای امروزه از اهمیت بسیار زیادی در بین دختر خانم ها برخوردار است ، هر خانمی دوست دارد در روز عروسیش در بهترین و زیباترین حالت ممکن آرایش شود و در روز مراسم عروسیش بدرخشد ، ما در این مطلب به شما دختر خانم های عزیز هر چیزی که در رابطه با آرایش عروس است را توضیح می دهیم ...

راهنمای خرید گوشواره

وقتی که می خواهید یک گوشواره زیبا و جذاب بخرید انتخاب ها متنوعی را دارید که باعث سردرگمی شما میشود و در بازار نیز محصولات زیادی وجود دارد پس باید نکات مهمی را پیش از خریدن گوشواره بدانید که ما در این مطلب از مجله عروسی اطلاعات و نکات اولیه را برای انتخاب و خرید گوشواره با شما در میان می گذاریم ...

اصول و نحوه انتخاب کفش عروس

یکی دو روز قبل مراسم عروسی حتما کفش های تان را بپوشید تا پاهای تان به اندازه ی کفش و مدل کفش عادت کند و پاهای تان در آن جا باز کند تا برای عروسی راحت باشدند. چنانچه امکان پوشیدن لباس عروس تان را داشتید حتما این کار را به همراه پوشیدن کفش های تان انجام دهید و با آن برقصید و راه بروید. چون راه رفتن با یک کفش پاشنه دار با لباس پف دار و حجیم کار سختی است و به تمرکز وتمرین نیاز مند است

حتما بخوانید

مدل مانتو دانشجویی

ما برای هر مراسم و مکانی یک نوع لباس می پوشیم ، در این وسط مانتوهای دانشجو ها تقریبا مانتو های شیک و راحت و جذابی هستند و با لباس های مجلسی مهمانی ها خیلی فرق می کنند به خاطر همین طبق قوانین کشور مانتو های دانشجویی دختران باید شرایط خاص خود را داشته باشند و پوشش مناسبی را در بر بگیرند که ...

عروسی ایرانی

عروسی ایرانی یکی از مراسم هایی است که برای تمام ایرانیان معنی خاصی دارد ، ما ایرانیان در تمام مراسم هایی که برایمان رقم می زند عروسی ایرانی را بیشتر از تمامی مراسمات می پسندیم زیرا در مراسم عروسی ایرانی یک زوج که عاشق هم هستند به هم می رسند و یک زندگی سرشار از عشق را می سازند که ...

زندگی زیر یک سقف

روزهای ابتدایی زندگی مشترک معمولا بسیار شاد و خوش سر میشوند و نشانه ای از هیچ گونه اختلافی بین زوجین مشاهده نمیشود. اما بعد از اینکه چند سالی از آن میگذرد، با بوجود آمدن هر مساله کوچکی، شروع به جر و بحث میکنند و برای روزها و حتی ماه ها با هم قهر کرده و حرف نمیزنند. گاهی حد اختلافات به آنجا میرسد که دیگر رسما به هم توجهی ندارند و بود و نبود همسرشان برای آنها تفاوتی ندارد.

آژانس کرایه اتومبیل و اجاره خودرو

کرایه اتومبیل و اجاره خودرو همیشه برای قشر ضعیف جامعه امری مشکل است ، بخصوص برای تازه عروس داماد هایی که قسد دارند یک ماشین عروسی را برای مراسم عروسیشان کرایه یا اجاره بفرمایند ، وب سایت پیتای برای راحت کردن کرایه و اجاره خودرو آژانس کرایه اتومبیل و اجاره خودرو راه انداخته است که ...

انواع مختلف مدل آرایش برای ساقدوش ها

هنگامی که یک عروسی را برنامه‌ریزی می‌کنید ، نه تنها باید در مورد چیزی که می‌خواهید در روز بزرگ به آن نگاه کنید فکر کنید ، اما شما همچنین ساقدوش ها را برای فکر کردن نیز دارید . هماهنگ کردن یک گروه از ظاهر کامل دختران به خصوص برای چنین روز مهمی می‌تواند یک کار دلهره‌آور باشد . بنابراین از این ۱۰ آرایش پر زرق و برق که برای ساقدوش عروس شما هستند لذت ببرید ...

آرایش پاییز و زمستان

یکی از دغدغه های هر خانمی این است که در هر فصلی چگونه آرایش کند ، بخصوص در فصل پاییز و زمستان خانم ها دوست دارند بر اساس فصل آرایش خود را تنظیم کنند تا در تمامی فصل ها زیبا و شیک باشند ، ما در این مطلب بهترین نکته ها را در رابطه با آرایش برای فصل پاییز و زمستان را به شما می گوییم ...

گالری ها

چطور در روز عروسی بیمار نشویم

در روز خاص عروسی بستگی دارد از چه چیز هایی غافل شوی و نگران این هستی که یه بیماری بد رو به هم بزنی و خودت رو به دلایل اشتباه تو عروسیت ببینی ؟ هیچ وقت از این نمی‌ترسی که چطور قبل از عروسی تو از بیماری جلوگیری کنی . ما در این قسمت راه ها و روش های بیمار نشدن در روز عروسی را به شما می گوییم ...

لباس عروس بچه گانه جدید

ما در این مطلب جدیدترین لباس عروس بچه گانه جدید را به شما معرفی می کنیم ، باید اعتراف کنید که لباس‌های توری ظریف ، واقعا ً شیرین هستند . این هفت تا از لباس‌های دوست‌داشتنی محبوب ما هستند که می تواند برای لباس عروس بچه گانه و دخترانه ایده های خوبی به شما بدهد ...

ایده جشن سالگرد ازدواج

بعضی اتفاقات زندگی آنقدر میمون و مبارکند که باید سالگرد چنین رویدادهایی را هم جشن گرفت. از آنجا که ازدواج از مهمترین و شیرین ترین رخدادهای زندگی همه ماست، بنابراین برگزاری مراسم سالگرد ازدواج از الزامات است و نشان دهنده عشق و صمیمیت میان زوجین میباشد. وقتی زن و شوهر در سالگرد ازدواج تمام سعیشان را برای برگزاری مناسب مراسم انجام میدهند ...

سن ازدواج در ایران

سن ازدواج اولین مسأله ای است که در ازدواج مطرح می شود و می توان گفت که بهترین شرط ازدواج نیز می باشد. طبق قانون، سن ازدواج قبل از اصلاحیه اخیر 9 سال بوده، زیرا سن بلوغ، سن ازدواج تلقی شده است. اما به دلایلی که پیش از این ذکر شد ، قانونگذار، سن ازدواج را اصلاح کرده است .این اصلاحیه به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و سن ازدواج به سیزده سالگی ارتقا یافت و اگر دختری که به سیزده سالگی نرسیده است قصد ازدواج داشته باشد ،حتماً باید از دادگاه اجازه بگیرد .

لاک عروس چه رنگی باشه

یک لاک ناخن مناسب و انتخاب آن یکی از دشوارترین مراحل آرایش عروس خانم ها و دختر خانم ها می باشد ، هرچند این انتخاب از انتخاب لباس عروس راحت تر است ، ولی وسواس های بدون دلیل می تواند عروس خانم ها را پیدا کردن و انتخاب انواع پولیش خوش رنگ غافل کند ...

تناسب اندام و سلامتی برای روز عروسی

هر عروس می‌خواهد در روز عروسی خود زیبا به نظر برسد ، چه به سادگی یک هفته یا برای پنج ماه آینده ، یا هر روز ۱۰ دقیقه بیشتر و یا به طور کامل کل زندگی اش را برای تغییر شکل دادن خود به طور کامل بازسازی کند ، ما در این مطلب از مجله پیتای رازهای تناسب اندام و سلامتی را به شما خواهیم گفت ...