عشق و ازدواج

سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

آخرین مطالب

سلامت پوست صورت خانم ها

برای بعضی از خانم ها حتی یک روز معمولی هم با مراسم خاصی آغاز می شود؛ ابتدا صورت خود را با یک مرطوب کننده پاک می نمایند، سپس یک کرم ضد آفتاب و مقداری هم پودر می زنند، و بعدا چشمان خود را نیز با انواع سایۀ چشم و قلم و ریمل، آرایش، مطابق به سلیقه خود آرایش می نمایند. ما در این مطلب راه و روش های حفظ سلامت پوست خانم ها را با شما در میان می گذاریم ...

اجاره خودرو و شرایط و انواع بیمه ماشین ها

همه ما در زمان اجاره خودرو وحشت داریم که یادآور بیمه است ، اما ما می‌پذیریم که این یک واقعیت زندگی است . زمانی که یک اتومبیل اجاره می کنید باید برای آن بیمه خریداری کنید . اما در رابطه با بیمه خودرو عروسی کاملا همه چیز فرق می کند ...

طب سنتی برای درمان شکنندگی مو

شکنندگی مو و نازک شدن تارهای مو از رایج ترین مشکلات خانم ها می باشد، برای درمان و جلوگیری از شکنندگی مو روش های خانگی وجود دارد که به افزایش موهای نازک و شکننده کمک بسیاری می کند.

هزینه عکاسی مراسم عروسی

زمانی که به روز عروسی خود نزدیک می شوید ، می‌خواهید مطمئن شوید که عکس‌های عالی می‌گیرید تا خاطرات عالی خود را ثبت کنید . عکاسی از مراسم عروسی یکی از محبوب‌ترین قسمت ها در هنگام ازدواج است . در واقع ، ۹۹ % از تمام زوج‌ها در ایران یک عکاس مراسم عروسی برای گرفتن عکس در مراسم عروسی خواهند داشت . ما در این مطلب هزینه عکاسی مراسم عروسی را با شما در میان می گذاریم ...

سبک زندگی در ازدواج

امروزه تمایل به مجرد ماندن به علت تغییراتی که در جامعه رخ داده بیش از پیش شده است؛ عواملی مانند مسائل اقتصادی، مسولیت پذیری، جهیزیه و مهریه و بیکاری روی جوان ها تاثیرگذار بوده و باعث شده ترجیح دهند مجرد بمانند. آنهایی هم که تن به ازدواج میدهند معمولااگاهی و شناخت درستی از ازدواج درست و اصولی ندارند ...

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

همه چیز در مورد حلقه ازدواج ست

یکی از جذابیت های حلقه ازدواج این است که شما فرصت این را پیدا می کنید که حلقه ازدواج را به همه اقوام چه نزدیک باشند یا چه دور نشان دهید و هرچه حلقه ازدواج زرق و برق دارتر باشد طرفدار های زیادی پیدا می کند ، هنگامی که یک حلقه را خریداری می کنید مواظب باشید چون این حلقه ازدواج قرار است تا اخر در دستان شما و با شما باشد ، در ادامه مطلب همه چیز را در مورد حلقه ازدواج با شما بازگو می کنیم ...

حتما بخوانید

نکات مهم درباره ساقدوش در مراسم عروسی

بنابراین شما یک ساقدوش خواهید بود ، چقدر هیجان‌انگیز ! اما تا آنجا که سعی می‌کنید و تصور می‌کنید و برای آن آماده می‌شوید , واقعا ً باید آن را کاملا ً درک کنید . از کسی که قبلا ً این افتخار را داشته‌است , در اینجا چند چیز وجود دارد که هیچ‌کس در مورد ساقدوش بودن به شما نمی‌گوید ...

تشریفات مجالس چیست

واژه ای که در مواقع عروسی به گوشمان می خورد تشریفات مجالس است که این واژه به معنی این است که کارها و برنامه ریزی هایی که عروس و داماد ها برای برگذاری مراسم عروسی خود انجام می دهند ، این برنامه ریزی ها شامل موارد زیادی می شوند از جمله اجاره تالار عروسی ، باغ تالار ، مزون لباس عروس ، دسته گل عروسی ، ما در این مطلب از دنیای مجله عروسی در مورد تشریفات مجالس با شما صحبت خواهیم کرد ...

بیماری های مقاربتی چیست

بیماری های مقاربتی(آمیزشی) دسته ای از بیماری ها هستند که پس از تماس جنسی بین افراد میان آنها منتقل میشود. برخی از این بیماری ها مانند سوزاک فقط از طریق تماس جنسی منتقل میشوند و برخی دیگر مانند ایدز علاوه بر تماس جنسی ازطریق خونی هم منتقل میشوند، تعدادی نیز مانند ایدز و سیفلیس از طریق مادر آلوده به جنین انتقال می یابند. اکثر این بیماری های آمیزشی در پی تماس های جنسی متعدد با افراد زیاد که ممکن است آلوده باشند، رخ میدهند ...

کارت عروسی خاص

با پیشرفت و شهری شدن بیشتر زندگی ها، همه به دنبال امکانات مدرن تر و به روز تر هستیم؛ در عروسی هایمان نیز به دنبال جدیدترین و شیک ترین هستیم. یکی از اجزای عروسی که دستخوش تغییرات زیادی بوده، کارت های عروسی هستند. کارت ها تنوع بی نظیری پیدا کرده اند و از مقوا، چوب، پارچه و حصیر ساخته میشوند و با انواع تزیینات مزین میشوند، تقاضا برای آن ها به شدت بالا رفته است و امکان انتخاب گسترده ای را برای عروس و داماد بوجود آورده اند ...

خدمات عروسی در تهران

ما در این مطلب لیست بهترین خدمات عروسی در تهران را به شما معرفی می کنیم تا در بین بهترین خدمات عروسی در تهران ، خدمات عروسی مربوط به مراسم خود را پیدا کرده و قدم به قدم عروسی و مراسم خود را برنامه ریزی کرده ، جهت ادامه مطلب دکمه بیشتر را زده تا لیست بهترین خدمات عروسی در تهران را به شما معرفی کنیم ...

دسته گل عروس

دسته گل عروسی یکی از مواردی است که عروس ها حساسیت زیادی روی آن نشان میدهند که البته حساسیت بجایی است. یک دسته گل رنگی در دست عروسی که لباس یکپارچه سفید رنگ بر تن دارد توجه زیادی را جلب میکند. با انتخاب درست این دسته گل، میتوان بر زیبایی و دلربایی عروس در روز عروسی افزود. سایز دسته گل، رنگ آن، گل های آن، مواردی است که باید مورد توجه قرار گیرد ...

گالری ها

کارت عروسی خاص

با پیشرفت و شهری شدن بیشتر زندگی ها، همه به دنبال امکانات مدرن تر و به روز تر هستیم؛ در عروسی هایمان نیز به دنبال جدیدترین و شیک ترین هستیم. یکی از اجزای عروسی که دستخوش تغییرات زیادی بوده، کارت های عروسی هستند. کارت ها تنوع بی نظیری پیدا کرده اند و از مقوا، چوب، پارچه و حصیر ساخته میشوند و با انواع تزیینات مزین میشوند، تقاضا برای آن ها به شدت بالا رفته است و امکان انتخاب گسترده ای را برای عروس و داماد بوجود آورده اند ...

سفارش لباس عروس

هر دختر خانمی از بچگی آرزوهای خیلی بزرگی دارد و در رویاهای کودکانه خود به آرزو ها و هدف های خود فکر می کند ، یکی از مهمترین و زیباترین آروزهای هر دختری داشتن یک مراسم عروسی شیک و زیبا است و مهمترین قسمت این مراسم لباس عروسی است که می پوشد و همواره آرزوی داشتن یک لباس عروسی زیبا را در سر می پروراند ...

لباس عروس بچه گانه جدید

ما در این مطلب جدیدترین لباس عروس بچه گانه جدید را به شما معرفی می کنیم ، باید اعتراف کنید که لباس‌های توری ظریف ، واقعا ً شیرین هستند . این هفت تا از لباس‌های دوست‌داشتنی محبوب ما هستند که می تواند برای لباس عروس بچه گانه و دخترانه ایده های خوبی به شما بدهد ...

مدل موی کوتاه زنانه و دخترانه

مدل موی کوتاه زنانه و دخترانه برای کسانی مناسب است که از موهای بلند خود خسته شده و می خواهند یک ظاهر متفاوت و جذاب برای خود درست کنند ، مدل موی کوتاه زنانه و دخترانه انواع متفاوتی دارد که بستگی به شکل هندسی صورت دارد مثلا برای صورت های کشیده یا صورت گرد مدل های مختلفی وجود دارد تا ظاهری زیباتر برای شما ایجاد کند ...

روانشناسی ازدواج

انتخاب همسر، انتخاب شریک همیشگی زندگی، نیمه گمشده، همه ما با این عبارات آشنا هستیم. تقریبا برای همه ما مهمترین رویداد زندگی، انتخاب همسر ایده آل است. بدین منظور افزایش آگاهی و بهبود توانایی افراد در انتخاب شریک زندگی شان، مقوله مهمی است که روانشناسی ...

8 ایده جذاب برای هدیه سالگرد ازدواج برای زنم

آیا قصد دارید برای اولین سالگرد ازدواج ، یک چیز دوست‌داشتنی برای همسر خود به دست آورید ؟ چون این یک سنت است ، در اینجا ۸ ایده هدیه عروسی وجود دارد . و ما در این مطلب بهترین و جذاب ترین ایده ها را برای هدیه سالگرد ازدواج به شما می گوییم ...