عشق و ازدواج

سبک زندگی

عشق و ازدواج

عشق ، جاذبه‌اي غيرمرئي و پديده‌اي رازآلود است كه مهم‌ترين نقش را در تحرك، قوام و دوام عالم ايفا مي‌نمايد. اهميت و نقش تعيين كننده‌ي عشق در هستي، حكماي الهي را بر آن داشته است تا با ژرف‌نگري در مقوله‌ي عشق و تفكيك اقسام و تعيين مراتب آن و ... ، بحثي اساسي را به اين مهم اختصاص دهند. نوشتار حاضر به منظور تبيين اجمالي مقوله‌ي عشق، پس از ورود به مباحث معناشناختي عشق، ذكر اقسام و مراتب آن، به مباحثي از قبيل رابطه‌ي عشق مجازي با عشق حقيقي، اختيار و تكليف در محدوده‌ي عشق مجازي، تكليف عاشق در فراق و وصال، علت و علاج عاشق و ... مي‌پردازد و سرانجام با رويكردي اجمالي به بحث «عشق و ازدواج»، نقش عشق را به عنوان «زمينه» و نيز «پيامد» ازدواج بيان مي‌دارد و به مهم‌ترين تدابير شريعت در جهت تحكيم عشق پس از ازدواج اشاره مي‌نمايد.

ازدواج و خانواده يكي از مهم‌ترين پديده‌هاي فردي و اجتماعي و از اصلي‌‌ترين خاستگاه‌هاي سعادت افراد و جوامع بشري است. مهم‌ترين ركن در ساختارهاي موجود در خانواده، عشق و محبت است و نوع كاركرد، پويايي، توسعه و تحكيم همه جانبه آن، مبتني بر وجود اين عامل توانمند و تأثيرگذار مي‌باشد. عشق و محبت، هم در تشكيل اصل بنيان خانواده و هم در دوام، قوام، كم و كيف و معنابخشي به آن، اصلي‌‌ترين نقش را بر عهده دارد. چهار علت اصلي ايجادي، يعني علت فاعلي، غايي، صوري و مادي در بنياد خانواده، عشق و محبت است و اگر تأثير و نقش عشق و محبت در قالب يكي از علل اربعه، كاهش يافته يا معدوم شود، حدوث و بقا و كاركرد ازدواج و خانواده به همان ميزان آسيب مي‌پذيرد.

در اين مقاله سعي شده است كه گام‌هايي براي رفع برخي ابهام‌هايي كه در حوزه‌ي دوسويگي و ارتباط عشق و ازدواج وجود دارد، برداشته شود. براي تحقيق اين منظور، ضمن بيان معنا، منشأ، اقسام و مراتب عشق و تفاوت آن با محبت، به تبيين اجمالي عوامل ايجاد محبت پرداخته شده است و آن‌گاه پس از بيان اصلي‌‌ترين عوامل ايجاد محبت، يعني كفوّيت و رعايت حقوق متقابل در نهاد خانواده و قرار دادن هر يك از مرد و زن در نقش‌هاي اصلي خود، بر اين مطلب تأكيد گرديده است كه ازدواج‌هايي كه در پي عشق‌هاي گذرا حاصل مي‌شوند، نمي‌توانند از عشق به عنوان يك عامل تداوم‌بخش استفاده كنند؛ بلكه براي پايداري عشق در ازدواج بايد از ساير عواملي كه سبب اقامه و طراوت عشق و محبت مي‌شوند، نيز استفاده كرد. البته انگاره‌ها و اسطوره‌هاي حاكم بر سازوكار انديشه در هر عصر، تصاوير متبايني را درباره حقيقت عشق و ازدواج ارايه مي‌دهد؛ در اين ميان آن‌چه مهم و تعيين كننده است، توجه به نظريات ديني و مناسبات آن است.

عشق در ساحت معناشناختي

حكماي الهيه، عشـق مطلق را در همـه جهان هسـتي جـاري و سـاري مي‌دانند (ملاصدرا، بي‌تا:ج7، ص156). عشق در ديدگاه عرفاني و حكمي، عامل پيدايش آفرينش است. عشق حق به جمال خويش، عامل پيدايش جهان است و فيوضات عشق مطلق، همانند افاضات وجود مطلق در تمامي ذرات كائنات ساري و جاري است. هر علتي نسبت به معلول حقيقي خود عشق دارد و هر موجودي نيز عاشق ذات و كمالات خويشتن است و معشوق حقيقي، همان سر سلسله‌ي حلقه‌هاي علّي و معلولي جهان، يعني ذات مقدس حق است (همان: ص158) و ساير مراتب عشق نيز در طبقات هستي جريان دارد؛ يعني الفاظ، مرقات‌ها و نردبان‌هايي هستند براي رسيدن به روح معناي كلمات؛ با اين چشم‌انداز وسيع نيز، عشق از معناي عرفي خود فراتر مي‌رود و در هر عالمي، معنايي متناسب با ساختار مقتضيات آن عالم به خود مي‌گيرد. بنابراين، با اين نگاه وسيع، مي‌توان جذبه‌ها و كشش‌هايي را كه در بين ذرات كائنات وجود دارد، از جمله پرتوهاي عشق دانست. پس عشق ساري در كائنات، هم سبب قوام عالم بي‌نهايت بزرگ كهكشان‌ها و هم سبب تقوم و پايداري جهان بي‌نهايت كوچك اتم‌هاست و مظاهر خلقت و بدايع طبيعت همه در تسخير عشق‌اند و كشش و پيوند اجزا و اضداد نيز از جلوات عشق است.

تا قرن پنجم هجري، صوفيه بيشتر واژه محبت را استعمال مي‌كردند؛ ولي پس از آن استعمال كلمه «عشق» در آثار منثور و منظوم اُدبا و عرفا و حتي زبان‌هاي ساير رشته‌هاي علمي، متداول‌تر گرديد. در معارف اسلامي نيز، لغت «عشق» مورد استعمالي دارد؛ ولكن دقت در اين موارد نشان مي‌دهد كه اين كلمه و مشتقات آن نسبت به كلمه محبت و اشتقاقات آن در قرآن و در روايات استعمال بسيار كمتري دارد.

مراتب عشق

«عشق» مقوله‌اي مشكك و داراي مراتب است. ابن سينا در رساله‌ي عشقيه‌ي خود در اين‌باره مطالب مبسوطي را بيان كرده است. ادبا و اهل ذوق نيز مراتبي را در مقوله‌ي عشق مطرح نموده‌‌اند؛ ترتيب مراتب عشق از نظر ادبا و اهل ذوق بدين صورت است:

«نام نخستين مرتبه «هوي» است و پس از آن «علاقه» است كه عبارت از محبتي مي‌باشد كه ملازم و غيرمنفك از قلب عاشق است و مرتبه‌ي سوم را «كلف» ناميده‌اند و مقصود از آن شدت محبت است و مرتبه‌ي چهارم «عشق» است و آن زايد بر مقدار حبّ است و پنجم «شعف» است كه آن عبارت از احراق قلب به واسطه‌ي ازدياد محبت مي‌باشد و مرتبه‌ي ششم «شغف» است؛ يعني محبت چنان ازدياد پيدا مي‌كند كه به غلاف قلب مي‌رسد و هفتم «جوي» است كه عبارت از محبت باطني عميق به محبوب است و هشتم «تيم» است كه محبت عاشق در اين مرتبه به جايي مي‌رسد كه از معشوق ظاهري دوري گزيده و طالب ديدار معشوق حقيقي مي‌شود و مرتبه نهم را «تبل» مي‌نامند و آن وقتي است كه عاشق از شدت عشق، مريض و بيمار مي‌شود و ناتوان مي‌گردد و مرتبه دهم را «تدليه» مي‌گويند؛ در اين مرحله عقل عاشق زايل مي‌گردد؛ مرتبه يازدهم را «هَيوم» مي‌نامند و اين آخرين مرتبه‌ي عشق است و عاشق در اين حالت در معشوق فاني مي‌شود و غير از او كسي را نمي‌بيند» (ابن سينا، 1360: ص110).

اقسام عشق

عشق علاوه بر مراتب، داراي اقسامي نيز مي‌باشد. عشق را مي‌توان از يك چشم‌انداز به سه نوع تقسيم‌بندي نمود كه هر يك از اين انواع داراي حکم ارزشي خاصي است:

  • 1- عشق مجازي نامعقول : منشاء اين عشق شهوت است و مستند به خودخواهي‌هاي متنوع مي‌باشد و معمولاً سبب انحراف و ناهنجاري‌هاي روحي و اجتماعي است.
  • 2- عشق مجازي معقول : منشاء آن محبت شديد و گرايش حياتي به کمال و جمال و خيرات عاليه است.
  • 3- عشق حقيقي : منشاء آن عشق به کمال و جمال مطلق است و متعلق آن خداوند مي‌باشد و عالي‌‌ترين درجه‌ي کمال براي انسان، حصول همين نوع از عشق است (بهشتي، 1373: ص47).
  • بعضي از متفکرين، عشق را از منظر ديگري تقسيم کرده و حتي عشق انسان به انسان را در بعضي از اقسامش مثبت دانسته و خارج از مقوله‌ي شهوت معرفي نموده‌اند و آن را امري شريف و قابل احترام تلقي مي‌نمايند.

 «در مقابل اين افراد نيز، بعضي از افراد، عشق را چه از لحاظ مبدأ و چه از لحاظ کيفيت و چه از لحاظ هدف، جز حدّت و شدت غريزه‌ي جنسي نمي‌دانند. از نظر دسته اول، عشق تقسيماتي دارد كه يکي از اقسام آن عشق انسان به انسان است» (مطهري، 1368: ص73).

بنابراين، عشق هم به لحاظ منشاء و هم به لحاظ متعلق و هم به لحاظ سطح و ژرفا و کم و کيف و هم به لحاظ حالات، داراي تقسيمات مختلفي است. اگر نوع حالات عاشقانه را ملاک تقسيم‌بندي عشق قرار دهيم، روشن مي‌شود كه بعضي از عشق‌ها همانند عشق پروانه خاموشند و بعضي ديگر همسان عشق هزاردستان آتشفشاني، پرغوغا و پر از داستانند؛ بعضي از عشق‌ها در پي رنگ و هوس گذرا و موقتند و برخي ديگر که ريشه در حقيقت‌هاي ثابت‌تر و متعالي‌تر دارند، ثابت‌تر و پايدارتر مي‌باشند.

اگر ملاک تقسيم‌بندي عشق را اين پرسش قرار دهيم که آيا عشق به امر مادي و ظاهري تعلق گرفته يا به يک امر باطني و مجرد، مي‌توان اقسام ديگري نيز براي عشق بيان کرد؛ ولي اصلي‌‌ترين و مشهور‌ترين تقسيمي که براي عشق ارائه مي‌شود، به لحاظ حقيقي بودن يا مجازي بودن متعلق است؛ بنابراين عشق مجازي و عشق حقيقي از معروف‌‌ترين اقسام عشق است.

صدرالمتألهين شيرازي در باب اقسام عشق، ضمن تقسيم عشق به حقيقي و مجازي مي‌فرمايد: «عشق انساني بر سه قسم است: عشق اکبر، اوسط و اصغر. عشق اکبر اشتياق به لقاءالله و ميل به معرفت ذات، صفات و افعال اوست.» (ملاصدرا، بي‌تا: صص 189- 188) از نظر وي اين نوع عشق و اشتياق، در غير عارف پيدا نمي‌شود.

آخرین مطالب

مدل مو جدید مجلسی دخترانه و زنانه

هر دختر خانمی دوست دارد مدل مو جذاب و شیکی داشته باشد پس همواره دنبال جدیدترین و بهترین مدل مو دخترانه هستند ، در بین دختر خانم ها مدل مو و نحوه مدل دادن به ان در اولویت اول ظاهر انها می باشد و به این قضیه اهمیت زیادی می دهند ، به همین خاطر ما در این پست بهترین مدل مو دخترانه را شما معرفی می کنیم ...

آموزش درست کردن “خورش لوبیا سبز” با گوشت

هنوز هم سبزیجات تابستانی در سبزی فروشی ها به وفور پیدا می شود. لوبیا سبز هم از این سبزی هاست که معمولا با آن یا لوبیاپلو درست می کنند یا خوراک لوبیا. البته کوکوی آن هم رایج است ولی به احتمال زیاد خورش آن را تا به حال نخورده اید.

مرکز مشاوره ازدواج

قبل از هر ازدواج خانم ها و آقایان نیاز به مشاوره ازدواج دارند تا به درستی تصمیم خود در این امر مهم اطمینان خاطر پیدا کنند و برای این کار نیازمند یک مشاوره ازدواج هستند که وبسایت پیتای مرکز مشاوره ازدواج را در سرتاسر کشور راه اندازی کرده است تا به عروس و داماد ها مشاوره ازدواج را بدهند که ...

حتما بخوانید

هزینه لباس ساقدوش با کیست

یک ساقدوش بودن می‌تواند یکی از هیجان‌انگیزترین تجربیات زندگی شما باشد . نه تنها آن ، بلکه باید آن را کنار بهترین دوست خود در یکی از بزرگ‌ترین روزهای زندگی آن‌ها سپری کنید . پس گفتن بله است ! با این حال ، وقتی به ساقدوش‌ها بودجه می‌رسد ، گاهی اوقات می‌تواند کمی سخت شود . چه کسی لباس ساقدوش ها کرایه می کنه ؟ و چه چیزی باید برای پرسیدن در نظر گرفته شود ...

تاریخچه مدل مو

مدل مو ، موی سر یا به اصطلاح مدل مو ، معمولا به روی پوست سر انسان اشاره دارد . گاهی اوقات به معنای ویرایش یا کوتاه کردن موهای صورت یا بدن می باشد ، از جنبه های مدل سازی مو می توان به نظافت شخصی ، مد و لوازم آرایشی نام برد ، هرچند که ملاحظات عملی ، فرهنگی ، نیز بروی مدل مو تاثیر می گذارد ، ما در این پست از مجله پیتای در رابطه با تاریخچه مدل مو با شما صحبت خواهیم کرد ...

اصول زندگی مشترک

هنگام ازدواج دو نفر غریبه از دو خانواده متفاوت، با دیدگاه های مختلف شاید هم با مذاهب متضاد، تصمیم میگیرند با هم زندگی کنند. طبیعتا این تفاوت ها، اصطکاک هایی را در زندگی مشترک بوجود می آورد که میتوانند مشکلات فراوانی را منجر شوند. پس باید بدانیم چگونه رفتار کنیم و کاری کنیم که ...

خدمات عروسی در تهران

ما در این مطلب لیست بهترین خدمات عروسی در تهران را به شما معرفی می کنیم تا در بین بهترین خدمات عروسی در تهران ، خدمات عروسی مربوط به مراسم خود را پیدا کرده و قدم به قدم عروسی و مراسم خود را برنامه ریزی کرده ، جهت ادامه مطلب دکمه بیشتر را زده تا لیست بهترین خدمات عروسی در تهران را به شما معرفی کنیم ...

لباس عروس جدید

دختر ها و خانم ها دوست دارند در شب عروسی خود یک اندام لاغر و متناسب و بدون هیچ ایرادی داشته باشند ، به همین خاطر به اندام خود توجه زیادی دارند که به دلایلی رژیم و برنامه ورزشی برای خانم ها قبل از مراسم عروسی کاری سخت می باشد . به همین خاطر اگر در آرزوهای خود همیشه یک لباس عروس شیک را در ذهن دارید به یاد داشته باشید که به اندام خود توجه داشته باشید تا لباس عروس بر تنتان به بهترین شکل دیده شود ...

خرید رپورتاژ آگهی در پیتای

یکی از بهترین و عالی ترین روش های بازاریابی اینترنتی رپورتاژ آگهی می باشد زیرا باعث بالا رفتن رتبه گوگل و همچنین کاهش رتبه الکسا می شود و همچنین کارایی و کیفیت بالایی دارد و باعث می شود کاربران مختلفی وارد وبسایت شما بشوند ، تیم ما با بهترین تعرفه ها رپورتاژ آگهی شما را در وبسایت پیتای قرار می دهد ، با ما باشید در ادامه مطلب ...

گالری ها

بهترین کرم های لیفتینگ صورت

کرم های لیفتینگ صورت امروزه برای جوان سازی پوست در بین خانم ها استفاده می شود و اگر هر خانمی می خواهد پوستی سفت و جوان داشته باشد می تواند از این کرم های لیفتینگ صورت استفاده کند و هم نوع خارجی وجود دارد هم ایرانی که کیفیت مساوی دارند ، ما در این مطلب همه چیز را در مورد کرم های لیفتینگ صورت با شما در میان می گذاریم ...

رازهای زیبایی

همه ما به دنبال راه هایی هستیم که زیباتر دیده شویم، در این بین نمیتوان از نقش پوست در زیبایی چشم پوشید. روش های زیادی وجود دارد که میتوان به پوست کمک کند صاف و بدون لک باشد مانند شستن آن در شبها و مرطوب نگه داشتن و استفاده از ضد آفتاب ها در طول روز. اما کارهای دیگری هم وجود دارند که در این نوشتار به آنها اشاره خواهیم کرد ...

چگونه کفش عروس مناسب انتخاب کنیم ؟

هنگام انتخاب کفش‌های عروسی مناسب ، پارامترهای مختلفی در نظر گرفته می‌شوند : راحتی ، سبک ، تم ، مکان ، محل ( ساحل ، باغ ، اتاق عملکرد ) و مهم‌ترین شخصیت شما . در این مقاله سعی می‌کنیم همه این اولویت ها را برای انتخاب کفش عروسی در نظر بگیریم ، بنابراین برای کمک به شما در این ماموریت ، ما انواع مختلفی از سبک‌های کفش عروس را کنار هم قرار داده‌ایم تا بفهمید که کدام یک از این کفش‌ها مناسب شما هستند ؟

کفش پاشنه بلند رنگی ست کنیم

روش ها و ایده های زیادی وجود دارد برای اینکه انواع لباس را با کفش های پاشنه بلند رنگی ست کنیم ، از جمله نوع لباس ، رنگ لباس ، جنس لباس و ... که ما در ادامه این مطلب شما را با جدیدترین روش های ست کردن کفش پاشنه بلند رنگی با لباس اشنا می کنیم ...

خدمات عروسی

وقتی بحث از مراسم عروسی می شود عروس و داماد ها دنباله بهترین خدمات عروسی می گردند تا مراسم عروسی خود را با بهترین شکل ممکن توسط این خدمات عروسی برگذار بکنند ، خدمات عروسی شامل موارد زیادی میشود از جمه تالارعروسی ، تالارپذیرایی ، اتلیه عکاسی ، اتلیه عروسی و دیگر خدمات عروسی که در رابطه با مراسم عروسی هستند که ...